Arkaplan

2005 yılında Avrupa çapında halkın bilimsel bilgi sahipliğini üzerine bir Eurobarometer araştırması gerçekleştirildi. Katılan 32 ülke arasında sonuncu, açık farkla Türkiye'ydi. Görüşülenlerin yalnızca %30'u insanlarla dinazorların aynı dönemde yaşamadığını düşünüyor, insanların başka türlerden evrildiğini bilenlerin oranı ise %27'de kalıyordu.

Bu üzücü tablonun gerisinde yoksulluk ve eğitim sisteminin yetersizliğinin yer aldığı iddia edilebilir. Ancak Türkiye'de yakın tarihlerde örgün eğitimin içeriğinin siyasi saiklerle, kasıtlı olarak zayıflatıldığına da tanık olundu. Bunun en meşum örneği de orta öğretimde evrim konusunun işlenişidir: Türkiye'de 1985 yılından beri biyoloji derslerinde "yaratılış" öğretiliyor ve evrim kuramına dair şüphe yayılıyor. Dünyada din ve biyoloji derslerinin bu şekilde birleştirilmesinin günümüzde bir başka örneği bilinmemektedir.

Bu tablodan rahatsızlık duyan Türkiyeli biliminsanlari ve eğitimciler, orta öğretimde evrim konusunun hakettigi biçimde işlenmesi için çeşitli çıkışlar yapmaktalar.

Bu çabaların yakın vadede sonuç verip vermeyeceğinden bağımsız olarak, Türkiyeli biliminsanları ve eğitimcilerinin çok ciddi bir görevleri var: Halkın bilimsel bilgi sahipliği seviyesini artırmak ve bu kapsamda evrim konusu halka etkin biçimde tanıtmak.

Proje

Evrim Çalışkanları, evrim konusunu Türkiye'de popülerleştirmek amacıyla ABD Kaliforniya Berkeley Üniversitesi'nin "Understanding Evolution" isimli internet sitesinin Türkçe'ye çevrilmesi projesini üstlenen gönüllü topluluğunun adıdır.

Proje, 2006 yazında ortaya atıldı. Üniversite Konseyleri Derneği ilk adımı atarak Berkeley Paleoantropoloji Müzesi'nden yetkililer ve çeviri projesine ilgi duyabilecek lisansüstü öğrencilerle temas kurdu. Kısa sürede çeviri projesinin, Türkiye'de evrim kuramını popülerleştirmeyi amaçlayan pek çok çevrenin de uzun zamandır gönlünde yatmakta olduğu ortaya çıktı. Nitekim bahsi geçen site, hem konuyu kapsamlı biçimde ele alışı, hem herkes için anlaşılır ve renkli tarzı, hem de öğretmenlere yönelik bölümleriyle, kuramı geniş ve genç bir kamuoyuna tanıtmaya son derece elverişli.

Böylece Üniversite Konseyleri Derneği'nin yanısıra Ankara merkezli Evrim Çalışma Grubu'ndan lisansüstü öğrenciler, biyoloji alanından doktora öğrencileri ve evrimsel biyoloji alanında çalışan araştırmacılar dahil çeşitli ilgililer, projeye dahil oldular. Topluluk çalışmalarına 2006 yılı güzünde başladı. Grubun 2006 Aralık ayı itibariyle elli üyesi arasında biyoloji alanında çalışan otuz kadar lisansüstü öğrencisi ve ondan fazla öğretim üyesi bulunmaktadır.

Çeviri sitenin Boğaziçi Üniversitesi'nin internet sitesi altında kurulması ve 2007 yazına kadar bitirilmesi planlanıyor. Evrim Çalışkanları, evrim ve yaşam bilimlerini popülerleştirme çalışmalarına çeviri tamamlandıktan sonra da devam edip etmeyeceğine ileride karar verecek.